Powered by 2G - © 2012 - Ds. G.H. Kerstencentrum. Alle rechten voorbehouden

Aansprakelijkheid bij schoolreisjes: hoe zit het precies?

Donderdag 29 juni 2017

De aansprakelijkheid van scholen stond vorige week weer in de belangstelling. Rechtbank Utrecht deed uitspraak over het zwembadongeluk bij het schoolzwemmen waarbij een Syrisch meisje is verdronken. De zaak roept de vraag op hoe scholen om moeten gaan met aansprakelijkheid bij alle activiteiten die door de school worden georganiseerd of gefaciliteerd. Is de school aansprakelijk indien er zich een ongeluk voordoet op schoolreis?

 

Bij de beoordeling van aansprakelijkheid van scholen gaat het er kort gezegd om dat een school zodanige maatregelen moet treffen dat leerlingen zo weinig mogelijk kans op schade hebben.

De school heeft een zorgplicht om lichamelijk letsel te voorkomen, de bijzondere zorgplicht voor het scheppen van een veilig schoolklimaat. Stel dat een school voor een schoolreisje kiest met mogelijk gevaarlijke omstandigheden, is de school er aansprakelijk voor wanneer een leerling lichamelijk letsel oploopt. De school wordt ook aansprakelijk gesteld wanneer niet voldoende toezicht is gehouden op een leerling en het met voldoende toezicht voorkomen had kunnen worden.

Onder deze zorgplicht valt bijvoorbeeld het opstellen van een veiligheidsprotocol, waarin zaken zijn vastgelegd als: wie er in geval van nood bereikbaar is, wat de risico-inventarisatie van de activiteit is, wie verantwoordelijk is, wie proces-verbaal opmaakt bij incidenten en wie de eerste hulp verleent bij ongevallen.

Een school kan te allen tijde aansprakelijk worden gesteld als zich een calamiteit voordoet. Zeker als blijkt dat men niet heeft voldaan aan de zorgplicht. Leerlingen zijn immers gesteld onder de verantwoordelijkheid van de school.

De wet schrijft voor dat het bestuur er zorg voor draagt dat degene, die met het toezicht op de leerlingen wordt belast, voor wettelijke aansprakelijkheid verzekerd is. Het bestuur van een bijzondere school is, steeds voor de duur van een schooljaar, ontheven van de verplichting tot verzekering indien:

a. deze verplichting zich naar zijn oordeel niet verdraagt met de godsdienstige of levensbeschouwelijke overtuiging die aan de school ten grondslag ligt; en

b. het bevoegd gezag van zijn oordeel mededeling heeft gedaan aan de ouders.

Aansprakelijkheid bij incidenten met het eigen vervoer

Wanneer een ouder ten behoeve van een schoolreis leerlingen per auto vervoert, geldt bij een verkeersongeval het volgende: indien de ouder aansprakelijk is, dan is de schade, tengevolge van letsel van de inzittende kinderen op grond van de Wet aansprakelijkheidsverzekering motorrijtuigen door de autoverzekering gedekt. Dekking van de schade is uiteraard niet aan de orde indien de ouder gemoedsbezwaard is en geen verzekering voor de auto heeft afgesloten.

Het is belangrijk om bij alle activiteiten na te gaan wie er verantwoordelijk is.

  • Bij aansprakelijkheid geldt in principe dat iedereen zijn eigen schade hoort te dragen. De veroorzaker is aansprakelijk voor de ontstane schade. De opvatting dat alle schade die in schoolverband ontstaat door school moet worden vergoed, is een misverstand. De school is pas aansprakelijk wanneer er sprake is van onrechtmatig handelen. Dat wil zeggen dat de school nalatig is geweest in het nakomen van haar plichten of in strijd heeft gehandeld met (wettelijke maar ook ongeschreven) regels.

Stel dat een ouder een aantal leerlingen vervoert naar een schoolreisje en er gebeurt een ongeluk, dan is de ouder aansprakelijk voor de gevolgen. De ouder had immers de verantwoording over de desbetreffende leerlingen.

Aansprakelijkheid bij incidenten met het door de school georganiseerde vervoer

Als de school een chauffeur regelt (bijvoorbeeld met een bus), is het van belang dat de desbetreffende chauffeur de verkeersregels in acht neemt.

Stel dat de inzittenden een ongeluk overkomt, dan worden de ouders niet aansprakelijk gesteld. De leerlingen waren immers niet onder de verantwoording van de ouders, maar onder de verantwoording van de school, omdat de school het busvervoer heeft geregeld.

Als het ongeluk veroorzaakt is door de buschauffeur, is de busmaatschappij hiervoor aansprakelijk en aan de hand van het verkeersongeluk kan worden bepaald of de verzekering de kosten dekt.

Er wordt ook naar gekeken of de school dit had kunnen voorkomen. Dit kan bijvoorbeeld gebeuren als de school een onprofessionele busmaatschappij heeft gekozen. In dit geval heeft de school dus een risico genomen en zullen de kosten gedeeld worden.

Praktische handvatten

  • Aansprakelijkheid school

De school moet ervoor zorgen dat de leerlingen in een veilige omgeving zijn en dat er geen reden toe is om in gevaarlijke situaties vergezeld te raken. Als dit wel het geval is, kan de school hier aansprakelijk voor gesteld worden. Het is van belang om een veiligheidsprotocol voor excursies en schoolreisjes op te stellen, waarin zaken zijn vastgelegd als: wie er in geval van nood bereikbaar is, wat de risico-inventarisatie van de activiteit is, wie verantwoordelijk is, wie proces-verbaal opmaakt bij incidenten en wie de eerste hulp verleent bij ongevallen.

 

  • Aansprakelijkheid ouders

Als een ouder leerlingen vervoert voor een schoolreisje, moet deze er van bewust zijn dat diegene aansprakelijk kan worden gesteld voor een verkeersongeval. Het is aan te bevelen om ouders hierover in te lichten indien leerlingen met hen meerijden.